Meteen naar de inhoud

Hoe kan ik mijn kind helpen met lezen? Tien tips van de juf

Leren doe je de hele dag door en doe je voor jezelf. Zeker iets zoals lezen is een cruciale vaardigheid om te leren. Het is niet alleen lekker om weg te dromen in een verhaal, maar je hebt het ook nodig om nieuwe dingen te leren.

Daarnaast is onze maatschappij ontzettend taalgericht. Denk bijvoorbeeld aan alle formulieren die je in je leven hebt ingevuld. Lezen heb je ook nodig als je bijvoorbeeld de weg moet vinden met de auto of het openbaar vervoer. Kort samengevat: lezen heb je nodig om jezelf te kunnen redden.

Maar hoe kan je jouw kind nou helpen bij het leren lezen? In dit artikel geeft ik tien tips hoe je thuis kan helpen bij het leren lezen. Vervolgens beschrijf ik kort hoe de leesontwikkeling verloopt. Daarnaast leg ik uit waarom het belangrijk is om thuis ook tijd en aandacht te besteden aan (voor)lezen. Tot slot geef ik een korte toelichting bij de tien tips. 

Heb je vragen of opmerkingen? Of heb je zelf nog een geweldige tip of succeservaring? Stuur gerust een berichtje!

Tien tips hoe je thuis kan helpen bij het leren lezen

Deze tips heb ik door de jaren heen veel gegeven aan ouders, zeker aan ouders met kinderen in groep 3. 

  1. Plan vaste momenten.
  2. Praat vooraf over de titel en plaatjes.
  3. Kies een interessant boek op passend niveau.
  4. Lees voor-koor-door.
  5. Geef complimenten gericht op de inzet.
  6. Lees zelf een stuk uit het boek voor.
  7. Gebruik een bijwijzer of boekenlegger.
  8. Speel spelletjes met letters en woorden.
  9. Bak samen een appeltaart of stuur een kaart.
  10. Wees een rolmodel.

Hoe verloopt de leesontwikkeling? Een korte uitleg

De meeste basisscholen starten in de kleutergroepen met het oefenen van de voorwaarden voor het leren lezen. In de baby- en peuterperiode kan ook al een basis gelegd worden door samen (prenten)boeken te lezen. Deze prentenboeken zijn mijn favoriete boeken om voor te lezen in de klas, maar zijn voor peuters ook geweldig! Een eerste stap in de leesontwikkeling is het ontdekken van de functie van geschreven taal.

In de kleuterperiode worden verschillende letters aangeboden, denk bijvoorbeeld aan de letters van hun naam of letters die passen bij een bepaald thema. Langzaam groeit het besef en de kennis over de verschillende klanken, de letters en het verband tussen gesproken en geschreven taal. De letters worden aangeboden als klanken: h spreek je uit als ‘huh’ in plaats van ‘haa’ en de z spreek je uit als ‘zzz’ in plaats van ‘zet’.

In groep 3 start meestal het formele leesonderwijs. De letterkennis wordt vergroot en kinderen leren steeds beter ‘hakken en plakken’. In het begin lezen kinderen vooral korte, klankzuivere woorden (zoals aap of rok). Vervolgens worden de woorden meerdere medeklinkers gelezen (zoals bij het woord ‘wesp’) en woorden met leesmoeilijkheden (zoals bij het woord ‘haai’). De leesmoeilijkheden worden steeds ingewikkelder en zijn niet langer klankzuiver. 

Door de herhaling en oefening zal de leeshandeling steeds gemakkelijker verlopen, hierdoor ontstaat er meer ruimte. Ruimte om de tekst niet alleen technisch te lezen, maar ook om de tekst te begrijpen. Naast een goede leestechniek, helpt een brede woordenschat en algemene kennis om de tekst beter te begrijpen.

Waarom moet ik thuis ook (voor)lezen met mijn kind?

Over deze vraag zou ik een heel nieuw artikel kunnen schrijven. Voor nu houd ik het bij deze vier redenen. Hopelijk geven deze redenen jouw wat meer inzicht! Is er iets onduidelijk? Stel je vraag!

Reden 1: het is goed voor de taal- en leesontwikkeling.

Uit verschillende onderzoeken komt duidelijk naar voren dat voorlezen ontzettend goed is voor de taal- en leesontwikkeling van jonge kinderen. Kinderen leren de functie van geschreven taal en zij leren nieuwe woorden. 

Reden 2: succeservaringen zorgen voor een positieve leesattitude

Door gezellig samen te lezen krijgt jouw kind een succeservaring, deze positieve houding tegenover lezen helpt jouw kind om (in de toekomst) ook beter en meer te lezen.

Reden 3: je wordt beter in lezen, door het veel te doen

Zoals bij veel dingen in het leven, leer je iets door het te oefenen. Dit geldt ook voor leren lezen. In het onderwijs noemen wij dit ook wel ‘leeskilometers’ maken. Kinderen die moeite hebben met lezen, hebben meer leeskilometers nodig om de leestechniek onder de knie te krijgen.

Reden 4: je bent een rolmodel.

Daarnaast ben je als ouder een rolmodel, wil je graag dat jouw zoon of dochter van lezen gaat houden? Laat dan zien dat jij zelf ook graag leest. Jong geleerd is oud gedaan.

Een korte uitleg van de tien tips. Zo kan je thuis helpen bij het leesproces!

1. Plan vaste momenten

Oefen bijvooorbeeld vier keer tien minuten per week, na het eten. De overige dagen kan jij voorlezen. Wil jouw kind meer lezen, dan is dat natuurlijk prima!

2. Praat vooraf over de titel en plaatjes

Voordat je begint met lezen kun je kijken naar de titel en de plaatjes. Hierdoor weet jouw kind vooraf al een beetje waar de tekst over kan gaan. Dit stimuleert het leesbegrip en de interesse. 

3. Kies een interessant boek op passend niveau

Zodra jouw kind een onderwerp of verhaal interessant vindt, zal hij of zij meer gemotiveerd zijn om het boek te lezen. Je kan hierbij helpen door over de boeken te praten en verschillende soorten boeken uit te proberen.

Zeker als jouw kind nog aan het oefenen is met lezen, is het prettig dat het leesniveau van het boek passend is. Te makkelijk wordt er te weinig geoefend, te moeilijk kan weer frustrerend werken. Informeer bij de juf of meester naar het AVI niveau. In de bibliotheek of de boekenwinkel zijn de boeken meestal hierop ingedeeld.

Het is zoeken naar een balans tussen een boek dat jouw kind interessant vindt en een passend niveau.

4. Lees voor-koor-door

Bij voor-koor-door lezen lees jij als ouder als eerst de tekst voor. Daarna lees je de tekst samen tegelijk in koor. Zeker als het voor jouw kind nog lastig is om woorden te verklanken, kan dit prettig zijn. Jouw stem helpt het leesproces van jouw kind. Als laatste mag jouw zoon of dochter de bladzijde zelfstandig lezen.

5. Geef complimenten gericht op de inzet

Lukt het lezen nog niet? Maar heeft jouw zoon of dochter zich wel goed ingezet en geoefend? Geef hem of haar daar complimenten op! Bijvoorbeeld: je hebt je aandacht goed bij het lezen gehouden. Het was lastig, maar je hebt wel mooi doorgezet.

6. Lees zelf een stuk uit het boek voor

Om het verloop van het verhaal niet te verliezen kan jij zelf stukken voorlezen. Je kunt ook beginnen en op een spannend stuk stoppen en het jouw kind laten overnemen. Op deze manier kun je samen genieten van het verhaal!

7. Gebruik een bijwijzer of boekenlegger

Door een bijwijzer of boekenlegger te gebruiken is het gemakkelijker om naar hetzelfde stuk in de tekst te kijken. Ook kun je dan aangeven dat een woord nog een keer gelezen moet worden omdat hij of zij een leesfout heeft gemaakt.

8. Speel spelletjes met letters en woorden

Dit kunnen simpele spelletjes zijn zoals galgje of memorie. Maak bijvoorbeeld een memorie van de letters en woorden die worden geoefend in de klas. Ook zijn er verschillende spellen te koop zoals pim-pam-pet waarbij de beginletter wordt geoefend. Jouw kind kan de woorden ook opschrijven voor een nog betere klank-teken koppeling. Op Pinterest zijn ontzettend veel verschillende spellen te vinden met letters en woorden.

9. Bak samen een appeltaart of stuur een kaart

Op deze manier maak je het lezen betekenisvol. Laat jouw kind het recept voorlezen en het boodschappenlijstje maken. Zo heb je een waardevol en leuk leesmoment gecreëerd. Je kan natuurlijk ook een ander recept maken.

Kaartjes sturen en ontvangen is ook een betekenisvolle manier om te oefenen. Laat jouw zoon of dochter bijvoorbeeld een kaart of brief naar oma, oom of vriend sturen. Met de vraag of hij/zij een brief terug stuurt.

10. Wees een rolmodel

Zoals ik al eerder zei, ben je een rolmodel voor jouw kind. Als jij nooit leest, waarom moet jouw kind dat dan wel doen? Maak een gewoonte van het lezen. Vertel over de mooie of interessante boeken die je gelezen hebt. Of lees bijvoorbeeld tegelijk uit je eigen boek en laat de tv even uit.

Leesvoer

  • Eskens, E. (2020). Technisch lezen in een doorlopende lijn. Een praktisch handboek voor de basisschool. Huizen: Uitgeverij Pica
  • Grift, B. van de. (2010). Kinderkoppie, hoe een rijke leeromgeving bijdraagt aan de ontwikkeling van het kinderbrein. Amsterdam: Uitgeverij SWP Amsterdam
  • Leesmonitor (2020). Leesopvoeding ouders en vrienden.
  • Notten, N. (2012). Over ouders en leesopvoeding
  • Ritchey, K.D. (2007). The building blocks of writing: Learning to write letters and spell words. Online publicatie: Springer Science
  • Smits, A. & Braam, T. (2006), Dyslectische kinderen leren lezen. Amsterdam: Boom
  • Stichting Lezen (2014). Ouders betrekken bij lezen. Over het hoe en waarom van het betrekken van ouders bij de leesopvoeding thuis. Amsterdam, Stichting Lezen
  • Heer, M. De. (2019). Leidraad voor ouders, mijn kind met leesproblemen of dyslexie op de basisschool

1 reactie op “Hoe kan ik mijn kind helpen met lezen? Tien tips van de juf”

  1. Wij bieden een gratis website digitaal dictee schrijven of typen aan: http://www.digitaaldicteeschrijvenoftypen.be Deze website laat de lerenden toe een dictee al schrijvend te maken op een digitaal medium dat schrijven ondersteunt. Zo’n digitaal medium kan op het geschrevene reageren wat papier niet kan. Zodoende kan de lerende instant begeleid (niveau aanpassen, remediëring, fouten proberen te voorkomen zodat je je eigen fouten niet inprent, motiverend door geleid, beweging, … ) worden. Alle oefeningen kunnen ook door te typen op het medium gemaakt worden. De voorkeur gaat naar schrijven omdat daarmee het werkgeheugen van de lerende straffer geactiveerd wordt en deze dus beter leert. De vertaling van schrijven naar digitale letters (anders begrijpt het programma het niet) wordt automatisch gedaan door A.I. Er zijn nog wat problemen mee, zodat we voorzichtig zijn met fout geschreven woorden. Volledig vrij te gebruiken!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *